Scroll to top
2 november 2018

Waar een wil is

Ontmoeting met Gerrie Fiers

2 november 2018

Waar een wil is

Ontmoeting met Gerrie Fiers

Ze zit in de zon, op cultureel bedrijventerrein Sectie C in Eindhoven. Als ze het bezoek ziet, legt ze haar boek weg. Een dikke pil over veranderkunde. Theaterkost? Het blijkt een studieboek voor haar master Toegepaste Psychologie. Maar het komt van pas, zegt Gerrie Fiers [42], mede-oprichtster van theatergezelschap Afslag Eindhoven. “Onze voorstellingen gaan over reacties van mensen op hun veranderende omgeving.”

Uit de Dikke van Dale – Afslag: het afslaan of wegspoelen van grond

Gerrie Fiers groeide op in Bladel, dorp aan de Aa. Vader is docent geschiedenis, moeder komt uit een Haperts middenstandsgezin. Haar ouders zijn vliegwielen in het sociale leven. “Ze zoeken de verbinding op. Dat heb ik van ze geleerd, denk ik. Klaarstaan voor de gemeenschap. Die hulpvaardigheid vind ik heel Brabants. Een voorbeeld: de vele blijken van medeleven toen m’n vader ziek was. In Bladel dragen mensen elkaar.” Die sociale verbondenheid lijkt de verhuisdrift flink te matigen, leert de digitale Familienamenbank. Van de 112 Nederlanders die in 1947 Fiers heetten, woonden er 102 in Brabant. Van de huidige 250 dragers van deze achternaam leeft nog altijd zo’n 90 procent in Brabant. Onder hen 75 inwoners van Bladel en 37 uit buurtdorp Reusel-De Mierden.
 

Ze zit in de zon, op cultureel bedrijventerrein Sectie C in Eindhoven. Als ze het bezoek ziet, legt ze haar boek weg. Een dikke pil over veranderkunde. Theaterkost? Het blijkt een studieboek voor haar master Toegepaste Psychologie. Maar het komt van pas, zegt Gerrie Fiers [42], mede-oprichtster van theatergezelschap Afslag Eindhoven. “Onze voorstellingen gaan over reacties van mensen op hun veranderende omgeving.”

Uit de Dikke van Dale – Afslag: het afslaan of wegspoelen van grond

Gerrie Fiers groeide op in Bladel, dorp aan de Aa. Vader is docent geschiedenis, moeder komt uit een Haperts middenstandsgezin. Haar ouders zijn vliegwielen in het sociale leven. “Ze zoeken de verbinding op. Dat heb ik van ze geleerd, denk ik. Klaarstaan voor de gemeenschap. Die hulpvaardigheid vind ik heel Brabants. Een voorbeeld: de vele blijken van medeleven toen m’n vader ziek was. In Bladel dragen mensen elkaar.” Die sociale verbondenheid lijkt de verhuisdrift flink te matigen, leert de digitale Familienamenbank. Van de 112 Nederlanders die in 1947 Fiers heetten, woonden er 102 in Brabant. Van de huidige 250 dragers van deze achternaam leeft nog altijd zo’n 90 procent in Brabant. Onder hen 75 inwoners van Bladel en 37 uit buurtdorp Reusel-De Mierden.
 

Overzichtelijk

Ook Gerrie is redelijk honkvast. Na de Theateracademie in Eindhoven werkte ze bij onder meer jeugdtheatergezelschap Stella Den Haag en de Berenkuil/Het Lab in Utrecht, maar reisde steeds op en neer. “Ik kon wel een etage krijgen, maar wilde Brabant niet uit. Sterker nog: ik wilde hier aan de slag.”
Nu woont ze in Lommel, net over de grens met België. Op een oude boerderij met haar vriend. “Daar lukt het me beter om mezelf ‘uit’ te zetten. Het leven is er overzichtelijk. Schapen scheren; de moestuin wieden; een kip gaat dood. In de stad ben je voortdurend met je vak bezig. In de culturele wereld ken ik niemand met een hobby. Is geen tijd voor.” Nog altijd komt ze veel in Bladel, bij haar ouders, vrienden en bekenden. Vaste grond, vertrouwde bodem.

Dikke van Dale: Afslag – eerste slag op een hole in de golfsport

Hoe het balletje rolde? Als kind had ze geen uitgesproken toekomstdromen. Maar archeologie, journalistiek of recherchewerk sprak haar wel aan. “De gemene deler: creatief nadenken over hoe iets in elkaar zit. Ja, de stap naar theater is klein. Ik heb hem gemaakt.” Aanvankelijk met aarzeling, want ze vond de Academie voor Drama in Eindhoven klef en te weinig maatschappelijk verbonden.

“Uit protest bestelde ik de krant. Die werd voortaan op school bezorgd.”

Na een half jaar liet ze haar verzet varen. Liever vóór dan tegen iets zijn, mits dat theater maatschappelijk relevant is en nazwiept – hole in one.

Van vlees en bloed

Na boven-de-rivieren-werk koos Gerrie nadrukkelijk voor Brabant. “Dit is m’n plek.” Met collega-theatermaker Yvonne van Beukering richtte ze Afslag Eindhoven op. Handelsmerk: krachtig, poëtisch en beeldend locatietheater dat met twee voeten in de wereld staat. “We wilden tegenkleur aan het Eindhoven van de design en technologie geven. Vlees en bloed brengen. Vanaf dag één doen we dat met gebruikmaking van de omgeving.” De eersteling, ‘FC Bocholt’ [2008], zette de toon. De bejubelde voorstelling speelt zich af op een echt voetbalveld, waar het karaktervolle elftal van Bocholt een ‘de dood of de gladiolen’-duel met de gedoodverfde kampioen aangaat. Tijdens het spektakel kriskrassen strijdkarren over het grasveld, maar ook een lokale fanfare, een klein meisje en twee honden.
Niet minder onorthodox is ‘Groot Wild’, waarin vrachtwagens tot leven komen. De tientonners denken, kiezen en bewegen autonoom. Deze locatievoorstelling, die de vraag oproept of robotisering de mens overbodig zal maken, is onder meer op de Automotive Campus Helmond en bij truckerscafé Treurenburg in Den Bosch te zien. Openvallende monden veroorzaakt ook de hiervan afgeleide performance ‘Klein Wild’. Tijdens de BedrijfsautoRAI 2015 Amsterdam vergapen bezoekers zich aan een duet van een vrachtwagen en een danseres.

Overzichtelijk

Ook Gerrie is redelijk honkvast. Na de Theateracademie in Eindhoven werkte ze bij onder meer jeugdtheatergezelschap Stella Den Haag en de Berenkuil/Het Lab in Utrecht, maar reisde steeds op en neer. “Ik kon wel een etage krijgen, maar wilde Brabant niet uit. Sterker nog: ik wilde hier aan de slag.”
Nu woont ze in Lommel, net over de grens met België. Op een oude boerderij met haar vriend. “Daar lukt het me beter om mezelf ‘uit’ te zetten. Het leven is er overzichtelijk. Schapen scheren; de moestuin wieden; een kip gaat dood. In de stad ben je voortdurend met je vak bezig. In de culturele wereld ken ik niemand met een hobby. Is geen tijd voor.” Nog altijd komt ze veel in Bladel, bij haar ouders, vrienden en bekenden. Vaste grond, vertrouwde bodem.

Dikke van Dale: Afslag – eerste slag op een hole in de golfsport

Hoe het balletje rolde? Als kind had ze geen uitgesproken toekomstdromen. Maar archeologie, journalistiek of recherchewerk sprak haar wel aan. “De gemene deler: creatief nadenken over hoe iets in elkaar zit. Ja, de stap naar theater is klein. Ik heb hem gemaakt.” Aanvankelijk met aarzeling, want ze vond de Academie voor Drama in Eindhoven klef en te weinig maatschappelijk verbonden.

“Uit protest bestelde ik de krant. Die werd voortaan op school bezorgd.”

Na een half jaar liet ze haar verzet varen. Liever vóór dan tegen iets zijn, mits dat theater maatschappelijk relevant is en nazwiept – hole in one.

Van vlees en bloed

Na boven-de-rivieren-werk koos Gerrie nadrukkelijk voor Brabant. “Dit is m’n plek.” Met collega-theatermaker Yvonne van Beukering richtte ze Afslag Eindhoven op. Handelsmerk: krachtig, poëtisch en beeldend locatietheater dat met twee voeten in de wereld staat. “We wilden tegenkleur aan het Eindhoven van de design en technologie geven. Vlees en bloed brengen. Vanaf dag één doen we dat met gebruikmaking van de omgeving.” De eersteling, ‘FC Bocholt’ [2008], zette de toon. De bejubelde voorstelling speelt zich af op een echt voetbalveld, waar het karaktervolle elftal van Bocholt een ‘de dood of de gladiolen’-duel met de gedoodverfde kampioen aangaat. Tijdens het spektakel kriskrassen strijdkarren over het grasveld, maar ook een lokale fanfare, een klein meisje en twee honden.
Niet minder onorthodox is ‘Groot Wild’, waarin vrachtwagens tot leven komen. De tientonners denken, kiezen en bewegen autonoom. Deze locatievoorstelling, die de vraag oproept of robotisering de mens overbodig zal maken, is onder meer op de Automotive Campus Helmond en bij truckerscafé Treurenburg in Den Bosch te zien. Openvallende monden veroorzaakt ook de hiervan afgeleide performance ‘Klein Wild’. Tijdens de BedrijfsautoRAI 2015 Amsterdam vergapen bezoekers zich aan een duet van een vrachtwagen en een danseres.

Spelen met vuur

Afslag Eindhoven is nomadisch. Zelden spelen ze in schouwburgen of vlakkevloertheaters. “We willen gastvrouw zijn op een plek die we naar onze hand kunnen zetten. Als we ergens ons kampement opslaan, ‘ploegen’ we het vertrouwde om. Een winkelcentrum, een parkeerplaats, een park. Zo ontstaan nieuwe verhalen op bekende plekken.” Telkens laat Afslag Eindhoven de kleine mens in een groot en onontkoombaar systeem zien. Enerzijds zijn nietigheid en kwetsbaarheid, anderzijds zijn moed en vechtlust. Na een stilte:

“Mijn voorstellingen gaan over mensen die uiteindelijk ten onder gaan. Maar wel heldhaftig.”

Want illusies maakt ze zich niet. Theater kan de wereld niet redden of oplossingen bieden, weet Gerrie. Voor zulke messiaanse gedachten is ze te aards – te Brabants misschien wel. “Als bezoekers met een gekantelde blik durven te kijken en iets zien dat uitstijgt boven de vertrouwde realiteit, dan vind ik dat al winst. We gebruiken uitvergroting en vervreemding. Zo maken we nieuwe werkelijkheden die veel bezoekers niet kenden.”

Dikke van Dale: Afslag – wat van iets afslaat, zoals vonken

Afslag Eindhoven speelt graag met vuur. Vrijwel altijd kiest het gezelschap voor uitdagende maatschappelijke thema’s. Daar is geen tekort aan: de wereld staat links en rechts in de fik. Zelfs Brabant smeult. Illustratief is de theatersoap ‘Brabants Glorie’ die ze eind 2016 speelden. Plaats van handeling: een klassiek rode-tapijtjes-met-schroeiplekken-café, waar de komst van een Syrische ‘gelukszoeker’de Brabantse gezelligheid laat rafelen. Zelfs de livemuziek en de loterij met doldwaze prijzen kunnen het ongemak niet versuikeren. Deze voorstelling, over botsende culturen in het land van Brabantia Nostra, werd ook in de Tilburgse noodopvang voor vluchtelingen gespeeld.

Spelen met vuur

Afslag Eindhoven is nomadisch. Zelden spelen ze in schouwburgen of vlakkevloertheaters. “We willen gastvrouw zijn op een plek die we naar onze hand kunnen zetten. Als we ergens ons kampement opslaan, ‘ploegen’ we het vertrouwde om. Een winkelcentrum, een parkeerplaats, een park. Zo ontstaan nieuwe verhalen op bekende plekken.” Telkens laat Afslag Eindhoven de kleine mens in een groot en onontkoombaar systeem zien. Enerzijds zijn nietigheid en kwetsbaarheid, anderzijds zijn moed en vechtlust. Na een stilte:

“Mijn voorstellingen gaan over mensen die uiteindelijk ten onder gaan. Maar wel heldhaftig.”

Want illusies maakt ze zich niet. Theater kan de wereld niet redden of oplossingen bieden, weet Gerrie. Voor zulke messiaanse gedachten is ze te aards – te Brabants misschien wel. “Als bezoekers met een gekantelde blik durven te kijken en iets zien dat uitstijgt boven de vertrouwde realiteit, dan vind ik dat al winst. We gebruiken uitvergroting en vervreemding. Zo maken we nieuwe werkelijkheden die veel bezoekers niet kenden.”

Dikke van Dale: Afslag – wat van iets afslaat, zoals vonken

Afslag Eindhoven speelt graag met vuur. Vrijwel altijd kiest het gezelschap voor uitdagende maatschappelijke thema’s. Daar is geen tekort aan: de wereld staat links en rechts in de fik. Zelfs Brabant smeult. Illustratief is de theatersoap ‘Brabants Glorie’ die ze eind 2016 speelden. Plaats van handeling: een klassiek rode-tapijtjes-met-schroeiplekken-café, waar de komst van een Syrische ‘gelukszoeker’de Brabantse gezelligheid laat rafelen. Zelfs de livemuziek en de loterij met doldwaze prijzen kunnen het ongemak niet versuikeren. Deze voorstelling, over botsende culturen in het land van Brabantia Nostra, werd ook in de Tilburgse noodopvang voor vluchtelingen gespeeld.

Maar oog voor de Brabantse omgeving reikt verder dan thema’s en locaties. Het gaat Afslag Eindhoven vooral om haar bewoners. Enerzijds zijn zij het publiek, anderzijds vormen ze een bron van kennis, ervaring en samenwerking. Afslag Eindhoven put daar volop uit. Zo ging het gezelschap diverse keren in zee met Neos, een regionale organisatie voor maatschappelijke opvang van met name dak- en thuislozen. Neos droeg onder meer bij aan het succes van de tragikomedie ‘De helaasheid der dingen’ naar de gelijknamige roman van Dimitri Verhulst. Lessen in overleven toonde Afslag Eindhoven ook in ‘Woonst’, een beeldende performance-op-straat, voor een dakloze, een danser en een winkelwagentje. Daarnaast zoekt Afslag Eindhoven andere kunstdisciplines op. Dat leidt tot allianties met beeldende kunstenaars, muzikanten, schrijvers en choreografen. “Het ‘wij’ van Brabant zie je terug in onze voorstellingen. We werken graag samen.”

Dikke van Dale: Afslag – signaal op trom, hoorn of trompet, waarbij de troep gelast wordt in te rukken

Brabant en de grote boze wereld

Even dreigde Afslag Eindhoven het onderspit te delven. Gedoe met subsidies. Maar het kwam goed. Gelukkig, want het gezelschap heeft veel aansprekende plannen. Oog voor de eigen omgeving is de gemeenschappelijkheid. “Die willen we zichtbaar maken.” Zo kijkt Gerrie uit naar 2019, waarin Afslag Eindhoven het platteland onderzoekt. Een gedroomd thema voor Brabant, dat ruim zes miljoen varkens [sic] en 680.000 koeien telt. Fors is ook het areaal cultuurgrond: 230.000 hectare in de niet-muzische betekenis. “Brabantse boeren worstelen met hun bestaan”, stelt Gerrie. “Aantasting van leefbaarheid en milieu, de opmars van drugslaboratoria. Lastige problematiek, maar voor Afslag Eindhoven inspirerend. Op het platteland zijn voor de komende jaren veel onderwerpen te vinden.” Verder staat op het verlanglijstje een theaterbewerking van ‘Naar de overkant van de nacht’, de in alcohol gedrenkte carnavalsroman van Jan Mersbergen.
Yvonne van Beukering zal zich vooral op de grotere producties toeleggen. Gerrie gaat zich op de kleinere voorstellingen en de contextuele programmering richten. “Van een foto-expositie of lezing tot aan een muzikaal diner.” Die omlijstende verdieping vindt Afslag Eindhoven belangrijk. Want ook theatermakers hebben oog voor duurzaamheid: “Het is jammer als we ons in een onderwerp vastbijten, van alles verzamelen maar ook veel ongebruikt laten. Die grondstof wil je niet weggooien.”

Dikke van Dale: Afslag – weg die, of plaats waar, een weg afslaat van een hoofdweg

Maar oog voor de Brabantse omgeving reikt verder dan thema’s en locaties. Het gaat Afslag Eindhoven vooral om haar bewoners. Enerzijds zijn zij het publiek, anderzijds vormen ze een bron van kennis, ervaring en samenwerking. Afslag Eindhoven put daar volop uit. Zo ging het gezelschap diverse keren in zee met Neos, een regionale organisatie voor maatschappelijke opvang van met name dak- en thuislozen. Neos droeg onder meer bij aan het succes van de tragikomedie ‘De helaasheid der dingen’ naar de gelijknamige roman van Dimitri Verhulst. Lessen in overleven toonde Afslag Eindhoven ook in ‘Woonst’, een beeldende performance-op-straat, voor een dakloze, een danser en een winkelwagentje. Daarnaast zoekt Afslag Eindhoven andere kunstdisciplines op. Dat leidt tot allianties met beeldende kunstenaars, muzikanten, schrijvers en choreografen. “Het ‘wij’ van Brabant zie je terug in onze voorstellingen. We werken graag samen.”

Dikke van Dale: Afslag – signaal op trom, hoorn of trompet, waarbij de troep gelast wordt in te rukken

Brabant en de grote boze wereld

Even dreigde Afslag Eindhoven het onderspit te delven. Gedoe met subsidies. Maar het kwam goed. Gelukkig, want het gezelschap heeft veel aansprekende plannen. Oog voor de eigen omgeving is de gemeenschappelijkheid. “Die willen we zichtbaar maken.” Zo kijkt Gerrie uit naar 2019, waarin Afslag Eindhoven het platteland onderzoekt. Een gedroomd thema voor Brabant, dat ruim zes miljoen varkens [sic] en 680.000 koeien telt. Fors is ook het areaal cultuurgrond: 230.000 hectare in de niet-muzische betekenis. “Brabantse boeren worstelen met hun bestaan”, stelt Gerrie. “Aantasting van leefbaarheid en milieu, de opmars van drugslaboratoria. Lastige problematiek, maar voor Afslag Eindhoven inspirerend. Op het platteland zijn voor de komende jaren veel onderwerpen te vinden.” Verder staat op het verlanglijstje een theaterbewerking van ‘Naar de overkant van de nacht’, de in alcohol gedrenkte carnavalsroman van Jan Mersbergen.
Yvonne van Beukering zal zich vooral op de grotere producties toeleggen. Gerrie gaat zich op de kleinere voorstellingen en de contextuele programmering richten. “Van een foto-expositie of lezing tot aan een muzikaal diner.” Die omlijstende verdieping vindt Afslag Eindhoven belangrijk. Want ook theatermakers hebben oog voor duurzaamheid: “Het is jammer als we ons in een onderwerp vastbijten, van alles verzamelen maar ook veel ongebruikt laten. Die grondstof wil je niet weggooien.”

Dikke van Dale: Afslag – weg die, of plaats waar, een weg afslaat van een hoofdweg

Over Brabant en de grote, boze wereld eromheen: “Ik volg vrij intensief wat er in de wereld gebeurt. Altijd al gedaan. Dat is geen keuze; het is wie ik ben. En ik maak me zeker zorgen.”

“Het loopt op z’n eindje: ik ga ervan uit dat de mens een van de volgende diersoorten is die zal uitsterven.”

“Ik denk niet dat we als mensheid het hoofd kunnen bieden aan de grote problemen. Maar dat is geen reden om te stoppen met theatermaken. Integendeel.”
“We’re on a road to nowhere”, zong David Byrne in de jaren tachtig. Hoelang die weg nog is, weet geen hond. Gelukkig delen Gerrie en Talking Heads dezelfde gastvrijheid aan reizigers: ‘Come on inside.’ Voor iedereen die even op adem wil komen of wil nadenken. De route naar die pauzeplek? Afslag Eindhoven. Volg het applaus.

www.afslageindhoven.nl/medewerkers/gerrie/

Auteur: Eric Alink

Over Brabant en de grote, boze wereld eromheen: “Ik volg vrij intensief wat er in de wereld gebeurt. Altijd al gedaan. Dat is geen keuze; het is wie ik ben. En ik maak me zeker zorgen.”

“Het loopt op z’n eindje: ik ga ervan uit dat de mens een van de volgende diersoorten is die zal uitsterven.”

“Ik denk niet dat we als mensheid het hoofd kunnen bieden aan de grote problemen. Maar dat is geen reden om te stoppen met theatermaken. Integendeel.”
“We’re on a road to nowhere”, zong David Byrne in de jaren tachtig. Hoelang die weg nog is, weet geen hond. Gelukkig delen Gerrie en Talking Heads dezelfde gastvrijheid aan reizigers: ‘Come on inside.’ Voor iedereen die even op adem wil komen of wil nadenken. De route naar die pauzeplek? Afslag Eindhoven. Volg het applaus.

www.afslageindhoven.nl/medewerkers/gerrie/

Auteur: Eric Alink

Cultuur helpt mensen om te gaan met een veranderende omgeving. Live

  • Eens
    0% 0 / 56
  • Oneens
    0% 0 / 56
Top