Scroll to top
januari 2019

Nieuwjaar 2019

januari 2019

Nieuwjaar 2019

AAN: Els Backx-van Aken, Museum voor Religieuze Kunst, Uden

VAN: Rien de Visser, Huis De Drie Dobbelstenen, Heeswijk

AAN: Els Backx-van Aken, Museum voor Religieuze Kunst, Uden

VAN: Rien de Visser, Huis De Drie Dobbelstenen, Heeswijk

‘O verheeven staat’! Beste Els, is dat niet wat veel mensen bij ‘Museum voor Religieuze Kunst’ voelen? Zie samen met al je helpers in nood jullie eens zo vitale kunstmuseum maar te reanimeren. Na een al te ambitieus uitbreidingsplan dat tot mislukken was gedoemd. Na een ‘onafhankelijk’ rapport dat jullie topcollectie naar Den Bosch toerekende. En met levensbedreigende bezuinigingen van de gemeente Uden als zwaard van Damocles boven je hoofd.

Maar geen klaagzang. Een lofzang is hier op z’n plek! Wie wordt niet verliefd op het goddelijkste plekje van Brabant? Een slotklooster dat met de zusters Birgittinessen als (im)materieel erfgoed authentiek voortleeft. En dat al een halve eeuw lang verbonden is met hét museum voor de religieuze kunst en cultuur van ons eigen Brabant. Beste Els, ga voor een cultureel eigen(wijze) lijn. Verbind stenen met verhalen en ‘verheven’ kunst met de cultuur van alledag!

O verheeven staat’ heeft alles te maken met de plek waar ik mijn cultureel eigen(wijze) geloofsbrief aan je schrijf, Huis De Drie Dobbelstenen in Heeswijk. Ook met Uden. Hier woonde lang voor ons familie Dobbelsteen. Na de vroege dood van zijn vrouw Anna wordt boer Gerard geroepen tot het Hoge Ambt. Voor zijn ‘voorbereidende studiën tot de godgeleerde wetenschappen’ gaat hij naar de Latijnse School in Uden. ‘O verheeven staat’ schrijft hij als net gewijd priester bij zijn eerste mis in een brief aan zijn ouders. En, godswonder, zijn twee zonen gaan ook naar Uden en worden priester. Groot feest hier in 1839 als ze samen een eenmalige Mis met Drie Dobbelste(e)nen opdragen!


‘O VERHEEVEN STAAT’
SCHRIJFT HIJ ALS NET
GEWIJD PRIESTER BIJ ZIJN
EERSTE MIS IN EEN BRIEF
AAN ZIJN OUDERS.

Als provinciaal planologisch onderzoeker werd ik zelf in 1976 vanuit dit heilige plekje tot het ambt van cultureel ambtenaar geroepen, met als eerste leerschool gemeente Uden en daarna Eindhoven en de provincie. Gepokt en gemazeld door cultuurervaring, verkondig ik nu een eigen(wijs) erfgoedevangelie om verhalen met plekken te verbinden. Ik noem het topobiografie. Wat speelde zich waar en wanneer af, wie waren de spelers, welk spel speelden ze, wat waren de spelregels? En wat hebben wij geërfd om met bezieling uit én over te dragen? Zo valt alle cultuur letterlijk op z’n plek. Zo gaan niet alleen het Heeswijks kasteel en de Bossche kathedraal als Brabantse topmonumenten veel meer leven, maar ook ons Drie Dobbelstenen-biotoopje met een volledig verknald keuterboerderijtje gelegen aan de Lariestraat. Beste Els, ga samen met oud en jong Uden serieus aan de slag met de topobiografie van jullie zalige abdijbiotoop.

Als je door de kloosterkruidentuin jullie vernieuwde museum betreedt, word je op slag bekeerd. Je wordt er stil van. Ik word dat vooral van de centrale zaal. Die is als een vertrekhal naar de andere museumruimtes in de boerderij en het klooster. Met op verhoogde perrons rijen heiligenbeelden die stil op bezoekers staan te wachten.
Wat zal er niet aan cultuur met de kleinste c (letterlijk) uit hetzelfde hout zijn gesneden als al jullie ‘verheven’ heiligenbeelden? Hoe moeilijk hebben wij het ook nu nog om Kunst met een grote K te koppelen aan cultuur met een kleine c? Kijk naar kerken, ons maatschappelijk erfgoed. Ze verdwijnen nu soms geheel spoorloos, zoals onlangs nog de kerk van Berlicum: geen monument. Minstens de toren op portaalhoogte sparen als (ge)denkplek en om kaarsjes op te steken.
Dit had in elk plan gepast als de geest verbindend was geweest. Beste Els, ga voor K & c!

HOE MOEILIJK HEBBEN
WIJ HET OOK NU NOG OM
KUNST MET EEN GROTE K TE
KOPPELEN AAN CULTUUR
MET EEN KLEINE C?

O verheeven staat!’ zien we anno 2019 ook bij de provincie. De miljoenenpot van Brabant C gaat naar landelijke en internationale projecten in de grote stad. Cultuur op het platteland valt buiten de prijzen. Waar blijft Brabant c? De erfgoednota focust op vier verhaallijnen en verbeeldingskracht, maar het grote geld gaat naar fysieke monumentenzorg, en alleen voor rijksmonumenten. Maar hoe zit het met kerken die geen rijksmonument zijn of met agrarisch erfgoed waar het nu zo woelt? En met Brabantse musea, behalve dan dat wat naar Den Bosch gaat? Ik ben bang dat we voor erfgoed ‘provinciaal niveau’ opnieuw moeten uitvinden. Kennis, verbeelding, beleving en zorg serieus met elkaar moeten leren verbinden. Op naar een innovatieve verbindingsvisie en een domeinverbindend erfgoedprogramma, gericht op de culturele biodiversiteit van Brabant. De verhalenlijnen Bestuurlijk Brabant, Bevochten Brabant, Innovatief Brabant en Religieus Brabant en het vergeten Boeren Brabant bundelen tot de allesomvattende verhaallijn Biografisch Brabant! Ik bid ook om ruimtelijk te koersen richting erfgoed als vector. Want juist daarmee scheppen we een vitale en leefbare toekomst voor de grote stad én het platteland. Nieuwe verkiezingen, nieuwe kansen!

Rien de Visser (1947) stamt uit de slotbewaardersfamilie van kasteel Heeswijk. Hij woont nu in het huis De Drie Dobbelstenen in Heeswijk-Dinther. Met zijn planologische achtergrond en als beleidsadviseur cultuur en historie voor de gemeenten Uden, Eindhoven en de provincie Noord-Brabant deed hij veel historisch-ruimtelijk onderzoek. Vandaag de dag is hij topobiograaf en publicist cultureel erfgoed.

Beste Els, word geen Museum voor Religieus Design. Ook al is religieus design zo oud als Methusalem. Te veel kabaal voor een kloosterbiotoop. Geloof in Uden! Zoek voor verbeelding vooral contact met Eindhoven, voor verbinding met Leeuwarden en voor verdieping met Vlaanderen. Beslist ook met Groningen, zoals bij jullie grootse tentoonstelling ‘De Stad als Klooster’.

En welke plek leent zich beter dan jullie museum als klooster om beleidbedenkers broodnodige bezinningsdagen voor domeinverbindende erfgoedvisies te bieden? Onder bezielende begeleiding van cultureel (eigen) wijze, ruim(telijk) denkende moderatoren. Voor monumentencommissies, restauratiecommissies, heemkundekringen, musea en al onze provinciale heilige erfgoedhuisjes. Suggesties voor een verbindingsmenu? Stenen met verhalen. Kennis met verbeelding. Beleving met zorg. Oude met jonge, hoge met lage cultuur. Cultuur met natuur. Roerend met onroerend. Immaterieel met materieel, beschermd met spontaan en museaal met in situ erfgoed. En met veel silentium, geen gadgets.

Ziehier mijn geloofsbelijdenis. Ik ben benieuwd naar jouw geloof, hoop en liefde.

Wees gegroet!

Rien de Visser

‘O verheeven staat’! Beste Els, is dat niet wat veel mensen bij ‘Museum voor Religieuze Kunst’ voelen? Zie samen met al je helpers in nood jullie eens zo vitale kunstmuseum maar te reanimeren. Na een al te ambitieus uitbreidingsplan dat tot mislukken was gedoemd. Na een ‘onafhankelijk’ rapport dat jullie topcollectie naar Den Bosch toerekende. En met levensbedreigende bezuinigingen van de gemeente Uden als zwaard van Damocles boven je hoofd.

Maar geen klaagzang. Een lofzang is hier op z’n plek! Wie wordt niet verliefd op het goddelijkste plekje van Brabant? Een slotklooster dat met de zusters Birgittinessen als (im)materieel erfgoed authentiek voortleeft. En dat al een halve eeuw lang verbonden is met hét museum voor de religieuze kunst en cultuur van ons eigen Brabant. Beste Els, ga voor een cultureel eigen(wijze) lijn. Verbind stenen met verhalen en ‘verheven’ kunst met de cultuur van alledag!

O verheeven staat’ heeft alles te maken met de plek waar ik mijn cultureel eigen(wijze) geloofsbrief aan je schrijf, Huis De Drie Dobbelstenen in Heeswijk. Ook met Uden. Hier woonde lang voor ons familie Dobbelsteen. Na de vroege dood van zijn vrouw Anna wordt boer Gerard geroepen tot het Hoge Ambt. Voor zijn ‘voorbereidende studiën tot de godgeleerde wetenschappen’ gaat hij naar de Latijnse School in Uden. ‘O verheeven staat’ schrijft hij als net gewijd priester bij zijn eerste mis in een brief aan zijn ouders. En, godswonder, zijn twee zonen gaan ook naar Uden en worden priester. Groot feest hier in 1839 als ze samen een eenmalige Mis met Drie Dobbelste(e)nen opdragen!


‘O VERHEEVEN STAAT’
SCHRIJFT HIJ ALS NET
GEWIJD PRIESTER BIJ ZIJN
EERSTE MIS IN EEN BRIEF
AAN ZIJN OUDERS.

Als provinciaal planologisch onderzoeker werd ik zelf in 1976 vanuit dit heilige plekje tot het ambt van cultureel ambtenaar geroepen, met als eerste leerschool gemeente Uden en daarna Eindhoven en de provincie. Gepokt en gemazeld door cultuurervaring, verkondig ik nu een eigen(wijs) erfgoedevangelie om verhalen met plekken te verbinden. Ik noem het topobiografie. Wat speelde zich waar en wanneer af, wie waren de spelers, welk spel speelden ze, wat waren de spelregels? En wat hebben wij geërfd om met bezieling uit én over te dragen? Zo valt alle cultuur letterlijk op z’n plek. Zo gaan niet alleen het Heeswijks kasteel en de Bossche kathedraal als Brabantse topmonumenten veel meer leven, maar ook ons Drie Dobbelstenen-biotoopje met een volledig verknald keuterboerderijtje gelegen aan de Lariestraat. Beste Els, ga samen met oud en jong Uden serieus aan de slag met de topobiografie van jullie zalige abdijbiotoop.

Als je door de kloosterkruidentuin jullie vernieuwde museum betreedt, word je op slag bekeerd. Je wordt er stil van. Ik word dat vooral van de centrale zaal. Die is als een vertrekhal naar de andere museumruimtes in de boerderij en het klooster. Met op verhoogde perrons rijen heiligenbeelden die stil op bezoekers staan te wachten.
Wat zal er niet aan cultuur met de kleinste c (letterlijk) uit hetzelfde hout zijn gesneden als al jullie ‘verheven’ heiligenbeelden? Hoe moeilijk hebben wij het ook nu nog om Kunst met een grote K te koppelen aan cultuur met een kleine c? Kijk naar kerken, ons maatschappelijk erfgoed. Ze verdwijnen nu soms geheel spoorloos, zoals onlangs nog de kerk van Berlicum: geen monument. Minstens de toren op portaalhoogte sparen als (ge)denkplek en om kaarsjes op te steken.
Dit had in elk plan gepast als de geest verbindend was geweest. Beste Els, ga voor K & c!

HOE MOEILIJK HEBBEN
WIJ HET OOK NU NOG OM
KUNST MET EEN GROTE K TE
KOPPELEN AAN CULTUUR
MET EEN KLEINE C?

O verheeven staat!’ zien we anno 2019 ook bij de provincie. De miljoenenpot van Brabant C gaat naar landelijke en internationale projecten in de grote stad. Cultuur op het platteland valt buiten de prijzen. Waar blijft Brabant c? De erfgoednota focust op vier verhaallijnen en verbeeldingskracht, maar het grote geld gaat naar fysieke monumentenzorg, en alleen voor rijksmonumenten. Maar hoe zit het met kerken die geen rijksmonument zijn of met agrarisch erfgoed waar het nu zo woelt? En met Brabantse musea, behalve dan dat wat naar Den Bosch gaat? Ik ben bang dat we voor erfgoed ‘provinciaal niveau’ opnieuw moeten uitvinden. Kennis, verbeelding, beleving en zorg serieus met elkaar moeten leren verbinden. Op naar een innovatieve verbindingsvisie en een domeinverbindend erfgoedprogramma, gericht op de culturele biodiversiteit van Brabant. De verhalenlijnen Bestuurlijk Brabant, Bevochten Brabant, Innovatief Brabant en Religieus Brabant en het vergeten Boeren Brabant bundelen tot de allesomvattende verhaallijn Biografisch Brabant! Ik bid ook om ruimtelijk te koersen richting erfgoed als vector. Want juist daarmee scheppen we een vitale en leefbare toekomst voor de grote stad én het platteland. Nieuwe verkiezingen, nieuwe kansen!

Rien de Visser (1947) stamt uit de slotbewaardersfamilie van kasteel Heeswijk. Hij woont nu in het huis De Drie Dobbelstenen in Heeswijk-Dinther. Met zijn planologische achtergrond en als beleidsadviseur cultuur en historie voor de gemeenten Uden, Eindhoven en de provincie Noord-Brabant deed hij veel historisch-ruimtelijk onderzoek. Vandaag de dag is hij topobiograaf en publicist cultureel erfgoed.

Beste Els, word geen Museum voor Religieus Design. Ook al is religieus design zo oud als Methusalem. Te veel kabaal voor een kloosterbiotoop. Geloof in Uden! Zoek voor verbeelding vooral contact met Eindhoven, voor verbinding met Leeuwarden en voor verdieping met Vlaanderen. Beslist ook met Groningen, zoals bij jullie grootse tentoonstelling ‘De Stad als Klooster’.

En welke plek leent zich beter dan jullie museum als klooster om beleidbedenkers broodnodige bezinningsdagen voor domeinverbindende erfgoedvisies te bieden? Onder bezielende begeleiding van cultureel (eigen) wijze, ruim(telijk) denkende moderatoren. Voor monumentencommissies, restauratiecommissies, heemkundekringen, musea en al onze provinciale heilige erfgoedhuisjes. Suggesties voor een verbindingsmenu? Stenen met verhalen. Kennis met verbeelding. Beleving met zorg. Oude met jonge, hoge met lage cultuur. Cultuur met natuur. Roerend met onroerend. Immaterieel met materieel, beschermd met spontaan en museaal met in situ erfgoed. En met veel silentium, geen gadgets.

Ziehier mijn geloofsbelijdenis. Ik ben benieuwd naar jouw geloof, hoop en liefde.

Wees gegroet!

Rien de Visser

Top